Handhaving Schijnzelfstandigheid ZZP Zorg 2025: Wat Zorginstellingen Moeten Weten

Vanaf 2025 zal de Belastingdienst strenger gaan handhaven op schijnzelfstandigheid van zzp’ers in de zorg. Dit betekent dat zorginstellingen en zzp’ers goed voorbereid moeten zijn om boetes te voorkomen. In een recent artikel van EY wordt uitgebreid ingegaan op deze strengere handhaving en wat dit betekent voor de zorgsector. We hebben de belangrijkste punten uit dit artikel samengevat en aangevuld met praktische tips om de overgang voor jou zo soepel mogelijk te maken.

Wat is schijnzelfstandigheid?

Schijnzelfstandigheid ontstaat wanneer iemand officieel als zzp’er werkt, maar feitelijk dezelfde rol en verantwoordelijkheden heeft als een werknemer in loondienst. Dit komt bijvoorbeeld voor als een zzp’er slechts voor één opdrachtgever werkt, dezelfde werktijden heeft als vaste medewerkers, dezelfde middelen gebruikt, en onder directe leiding en toezicht van de opdrachtgever staat. In dergelijke situaties lijkt het alsof de persoon zelfstandig werkt, maar is er feitelijk sprake van een dienstverband. Vanaf 2025 zal hierop streng worden gehandhaafd in de zorg.

Waar wordt op gehandhaafd?

Bij de handhaving van schijnzelfstandigheid in de zorgsector vanaf 2025 zullen de Belastingdienst en andere toezichthoudende instanties letten op verschillende aspecten van de arbeidsrelatie:

• Gezagsverhouding: Is er een gezagsverhouding waarbij de opdrachtgever bepaalt hoe, waar en wanneer het werk moet worden uitgevoerd? Als de zzp’er net als een werknemer onder aansturing en controle van de opdrachtgever werkt, kan dit wijzen op schijnzelfstandigheid.
• Inzet van arbeid: Verricht de zzp’er structureel dezelfde werkzaamheden als een werknemer in loondienst, zonder dat er sprake is van een tijdelijke of specifieke opdracht? Dit kan een indicatie zijn van schijnzelfstandigheid.
• Zelfstandigheid van de zzp’er: Werkt de zzp’er voor meerdere opdrachtgevers en bepaalt hij of zij zelf hoe het werk wordt uitgevoerd? Zorg dat je meerdere opdrachtgevers hebt en dat je zelfstandig werkt; de Belastingdienst beoordeelt op gezagsverhoudingen.
• Arbeidsvoorwaarden en beloning: Heeft de zzp’er dezelfde arbeidsvoorwaarden als werknemers in loondienst, zoals vakantiedagen of pensioenbijdragen? Dit kan ook wijzen op schijnzelfstandigheid.

Voorbereiding op de strengere handhaving

Met de strengere handhaving op schijnzelfstandigheid in de zorgsector is het belangrijk dat zorgorganisaties hun huidige contracten en werkprocessen herzien en waar nodig aanpassen. Zzp’ers moeten ook zorgen dat hun werkwijzen in lijn zijn met de regels om schijnzelfstandigheid te voorkomen.

Praktische tips voor zorginstellingen en zzp’ers

1. Zorg dat je meerdere opdrachtgevers hebt: Door voor meerdere opdrachtgevers te werken, verminder je het risico om als schijnzelfstandige gezien te worden.
2. Werk met een Overeenkomst van Opdracht (OvO): Zorgorganisaties en zzp’ers moeten hun contracten helder opstellen. Leg de afspraken vast in een OvO, waarin duidelijk de taken, verantwoordelijkheden en de looptijd van de opdracht worden omschreven. Dit helpt om de gezagsverhouding te beperken.
3. Werk zelfstandig: Zorg dat je je als zelfstandig zorgondernemer presenteert. Dit betekent dat je verantwoordelijkheid neemt voor je eigen werk, financieel risico draagt, en voldoet aan de wettelijke eisen als zzp’er in de zorg.
4. Transparante communicatie: Zzp’ers en zorginstellingen moeten open communiceren over de strengere handhaving en wat dit betekent voor hun samenwerking. Zorg voor duidelijke afspraken en leg deze vast.
5. Investeren in kennis: Blijf op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen rondom de strengere handhaving op schijnzelfstandigheid, zodat je goed voorbereid bent.

Hoe voorkom ik dat ik gezien word als schijnzelfstandige?

Opdrachtgevers weten niet altijd zeker of ze jou veilig kunnen inhuren. Door de onduidelijke wetgeving (wet DBA) is deze onzekerheid niet volledig weg te nemen, maar je kunt er wel voor zorgen dat de samenwerking zo ‘veilig mogelijk’ verloopt. Voor jouw opdrachtgever betekent dit dat zij ‘gezag’ over jouw werkzaamheden moeten voorkomen. Zonder gezag is er geen verkapt dienstverband. Het is dus belangrijk dat je je gedraagt als zelfstandig zorgondernemer en volwaardig professional. Dit betekent dat je:

• Een duidelijk afgebakende opdracht hebt.
• Zelf verantwoordelijkheid draagt voor je werk.
• Financieel risico loopt.
• Werkt op basis van een juridisch correcte OvO.

Daarnaast is het goed om jezelf openlijk te presenteren als zorgondernemer, bijvoorbeeld via een online profiel. Dit onderstreept je zelfstandigheid en maakt duidelijk dat je niet als werknemer opereert.

Hulpmiddelen voor Zzp’ers in de Zorg

Als zzp’er in de zorg is het belangrijk om goed geïnformeerd te zijn over de regels en hulpmiddelen die je kunnen helpen om veilig en zelfstandig te werken.

• Stappenplannen en checklists: Voor het opstellen van een goede Overeenkomst van Opdracht of het controleren van je zelfstandigheid kun je gebruikmaken van stappenplannen en checklists. Dit helpt om ervoor te zorgen dat je contracten en werkwijzen in lijn zijn met de wetgeving.
• Juridische ondersteuning: Het kan nuttig zijn om juridisch advies in te winnen om er zeker van te zijn dat je contracten en samenwerking met opdrachtgevers voldoen aan de eisen van de Belastingdienst.
• Trainingen en workshops: Investeren in trainingen of webinars over de regels rondom schijnzelfstandigheid helpt om up-to-date te blijven en voorbereid te zijn op de nieuwe handhavingsregels in 2025.

Alles wat je moet weten om veilig zelfstandig te ondernemen in de zorg

Het naleven van de regels rond schijnzelfstandigheid kan complex zijn, maar met de juiste hulpmiddelen en voorbereiding kunnen zowel zorginstellingen als zzp’ers met vertrouwen de toekomst tegemoet zien. Of je nu een zorgorganisatie bent die met zzp’ers werkt, of een zelfstandige zorgverlener, zorg ervoor dat je goed voorbereid bent op de nieuwe regelgeving en dat je de juiste stappen onderneemt om je samenwerking zo ‘veilig mogelijk’ te maken.

Meer weten over de strengere handhaving op schijnzelfstandigheid en de impact ervan op de zorgsector? Lees het volledige artikel van EY hier.